"Đồng 40 cắc một lạng, bán mười cân tính sao?" — cách nói đơn vị ở vùng miền khiến nhiều cuộc bán phế liệu tính nhầm tiền nhiều hơn bạn tưởng. Bài này chuẩn hóa lại toàn bộ đơn vị bạn sẽ gặp khi bán phế liệu, kèm cách tính tiền nhanh không cần máy tính.
Bảng quy đổi chuẩn cần nhớ
| Đơn vị | Quy đổi sang kg | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 lạng (lượng) | ≈ 0,0375–0,04 kg | Dùng cho vàng bạc, phế liệu quý hiếm |
| 1 cân (cân ta) | ≈ 0,6 kg | Miền Bắc vẫn hay dùng ở chợ |
| 1 kg | 1 kg | Đơn vị chuẩn bảng giá |
| 1 yến | 10 kg | Đơn vị nông sản, đôi khi gặp ở phế liệu nhẹ |
| 1 tạ | 100 kg | Quy mô hộ, điểm gom nhỏ |
| 1 tấn | 1.000 kg | Lô công trình, nhà máy |
Nguồn gốc các "canh bạc" quy đổi
Trường hợp hay gây tranh cãi nhất: "cân" miền Bắc (0,6kg) đối chiếu với "kg" bảng giá. Một bên nói giá 25 nghìn/kg, bên kia tưởng là 25 nghìn/cân ta — chênh gần một nửa. Nguyên tắc an toàn: yêu cầu nói rõ đơn vị bằng "kg" và ghi vào biên nhận; mọi đơn giá khác phải quy về kg trước khi nhân.
Cách tính tiền nhanh trong đầu
Nhân với 1.000 rồi chia 10: 850kg × 12.500đ = 850 × 125 = 106.250 → thêm hai số không → 10.625.000đ. Mẹo: chuyển đơn giá thành "nghìn/kg" (12,5) rồi nhân trực tiếp: 850 × 12,5 = 10.625 nghìn đồng.
Đơn giá theo tạ: bãi báo "2.800.000 một tạ sắt" tức 28.000đ/kg — nhân khối lượng kg với 28.000 là ra tiền.
Sai lầm quy đổi hay gặp nhất
- Nhân nhầm đơn giá tạ thành đơn giá kg, hoặc ngược lại — lệch 100 lần.
- Trừ bì tính bằng % nhưng áp lên tổng gộp gồm cả bì, không áp trên trọng lượng tinh.
- So giá giữa hai bãi mà quên một bên nói "cân ta" một bên nói "kg".
Câu hỏi thường gặp
Bảng giá của Minh Đức theo đơn vị nào? Theo kg, trừ khi ghi rõ riêng — xem bảng giá hôm nay để đối chiếu.
Tấn phế liệu bán ở đâu thuận lợi nhất? Lô từ 1 tấn nên dùng dịch vụ thu mua tận nơi — xe cân đến, khỏi băn khoăn đơn vị và vận chuyển.
Số tròn nghìn khi thanh toán có được làm tròn không? Chuẩn là tính đúng đến đồng, chuyển khoản nguyên số; yêu cầu làm tròn là quyền của bạn, không bắt buộc.